بناب، تبریز، سراب، شبستر، کلیبر، مراغه، مرند، میانه، هریس، هشترود، آذرشهر، اسکو، جلفا، ملکان، چاراویماق و ورزقان و مرکز آن تبریز است.

آب و هوای استان به طور کلی سرد و خشک است و وسعت آن ۴۵۴۶۰ کیلومتر مربع است.

جمعیت استان در سال ۱۳۷۵ حدود ۳۳۲۵۵۴۰ نفر ذکر شده است که معادل۸۷/۵% جمعیت کل کشور بود . این استان در گذشته دومین قطب صنعتی کشور بود و اکنون نیز یکی از قطبهای مهم صنعتی کشور محسوب می شود .

صنایع بزرگی چون ماشین سازی و تراکتورسازی تبریز سبب شده که این کانون مهم از اهمیت ویژه ای برخوردار شود.

این استان از کانون های مهم صنایع دستی کشور نیز به شمار می رود . قالی بافی ازصنایع دستی مهم منطقه است. علاوه برآن این استان دارای معادن متعددی مانند مس ، شن و ماسه و نمک و ذغال سنگ و ... نیز هست. در ضمن این منطقه،منطقه ای مناسب و مستعدی برای کشاورزی و زراعت هم هست. این استان از مناطق مستعد ، دام پروری ایران هم بشمار می رود.

جاذبه های طبیعی : بندر شرفخانه ، بندر آغ گنبذ ، بندر حماندو،دریاچه قوری گؤل و رودخانه ها و تالابها و چشمه هاو جزیره ها و آبشارهای متعدد.

سه رشته کوه مهم و اصل کوه های ایران،یعنی البرز ، زاگرس و مرکزی در این منطقه به هم پیوسته اند . سهند از مهم ترین ارتفاعات استان است.

بناهای تاریخی : کاخ شهر داری تبریز، ساختمان شاهگلی، بقایای عمارت ربع رشیدی ، قلعه جمهور ، قلعه ی پشتو ، پل دختر ، خانه مشروطیت و دژ ویل ها و بناهای زیاد دیگر .

مکانهای باستانی : غار قدمگاه تعدادی گورستان باستانی ، روستای کندوان و پالته ی مصلی و تعدادی دیگر تپه و سنگ نبشته و بازار و مدرسه و مسجد . از جمله مساجد آن مسجد جامع تبریز ، مسجد کبود و مسجد ارگ تبریز است .
زبان امروزی مردم آذربایجان، ترکی آذربایجانی است که به اعتقاد بیشتر پژوهشگران،ازنظر منشأ و پیوستگی تاریخی انشعابی از شاخه ی ترک زبانهای آلتائی است و خاستگاه آن آسیای میانه است. همراه با حرکت و مهاجرت قبایل ترک از پس از روی کار آمدن سلجوقیان زبان ترکی در آذربایجان تقویت شد