پایگاه فرهنگی مندیر یار

/۲/۶ یکی از یاران امام صادق علیه السلام تعریف می‌کند که روزی شخصی خدمت امام

رسید و گفت: پسر عمویت به شما ناسزا می‌گوید. حضرت به کنیز خود دستور داد تا

برایش آب حاضر نمودند وضو گرفت و مشغول نماز شد. من با خودم گفتم که: حتماحضرت

نفرین خواهند کرد. اما با حیرت تمام دیدم که امام بعد از نماز دست به دعا برداشت و

گفت: خدایا من از حق خود گذشتم جود و کرم تو از من بیشتر است او را ببخش.منتهی

الامال ۲ / ۱۴۴ آداب معاشرت

۱- سلام کردن

قال رسول الله صلّی اللّه علیه و آله: الا اخبرکم بخیر اخلاق اهل الدنیا و الاخره قالوا: بلی

یا رسول الله. فقال: افشأ السلام فی العالم. بحار / ۷۶ / ۱۱ پیامبر فرمود آیا از بهترین اخلاق

اهل دنیا و آخرت آگاهتان سازم؟ حاضران گفتند آری ای فرستاده خدا. پیامبر فرمود آشکارا

سلام کردن در عالم.

۲ - مصافحه نمودن

قال الباقر علیه السلام: ان المؤمن لیلقی المؤ من فیصافحه فلا یزال الله ینظر الیهما و الذنوب

تتحاتّ عن وجوههما کما تتحاتّ الورق من الشجر. کافی / ۳ / ۲۶۱[آنگاه که] مومن، مومنی

را ملاقات می‌کند و با او دست می‌دهد، خدا آنان را نظاره می‌کند و [در این حال] گناهان

مانند ریزش برگ از درختان از روی آنان می‌ریزد.

۳- رعایت احترام

قال السجاد علیه السلام: للزهری اما علیک ان تجعل المسلمین منک بمنزله اهل بیتک

فتجعل کبیرهم بمنزله والدک و تجعل صغیرهم بمنزله ولدک و تجعل تربک (همسال ) بمنزله

اخیک فای هولأ تحبّ ان تظلم؟ بحار / ۷۴ / ۱۵۶ امام سجاد به زهری فرمودند بر تو واجب است

تامسلمانان همانند خانواده خود قرار دهی و بزرگسالانشان را به منزله والدین خود و کمسالان

آنان را مثل فرزندان خود و همسالانت را به سان برادرت بدانی. پس به کدامیک از آنان دوست

داری که ظلم کنی؟

۴- جستجو نکردن

از عقاید مردم قال الصادق علیه السلام: لاتفتشّ الناس عن ادیانهم فتبقی بلا صدیق.

بحار/۷۵/۲۵۳ مردم را تفتیش عقاید نکن تا بدون دوست نمانی

۵ - احسان و خدمت ۶- خوش خلقی

قال علی علیه السلام: فی وصیه لمحمد بن حنفیه و احسن الی جمیع الناس کما تحبّ ان

یحسن الیک و ارض لهم ما ترضاه لنفسک و استقبح لهم ما تستقبحه من غیرک و حسّن

خلقک حتی اذا غبت عنهم حنّوا الیک و اذا متّ بکوا علیک و قالوا انا لله و انا الیه راجعون و

لا تکن من الذین قالوا عند موته الحمد لله ربّ العالمین. وسائل / ۸ / ۵۴۱ به مردم نیکی

کن چنان که دوست داری بر تو نیکی کنند و برایشان به آن راضی باش که برای خود راضی

می‌شوی و آنچه از دیگران نمی‌پسندی برای آنان نیز نپسند و خلقت را نیکو کن تا آنکه از آنان

جدا شدی بر دورد فرستند و هرگاه مردی برایت گریه کنند و بگویند " انا لله و انا الیه راجعون"

و از آنان نباش که در مرگاشان می‌گویند " الحمد لله ربّ العالمین".

۶ - طلب آمرزش

هنگام جدایی قال الصادق علیه السلام: اذا تلاقیتم فتلاقوا بالتسلیم و التصافح و اذا

تفرقتم فتفرقوا بالاستغفار. بحار / ۷۶ / ۵ هرگاه به هم روبرو شدید، با سلام و دست دادن

با هم برخود کنید، و آنگاه که از هم جدا می‌شوید با استغفار از هم جدا شوید.

۷ - مدارا نمودن

قال رسول الله صلّی اللّه علیه و آله: اعقل الناس اشدّهم مداراه للناس و اذل الناس من اهان

الناس.بحار / ۷۵ / ۵۲ داناترین مردم کسی است که با مردم بیشترین مدارا و گذشت را

داشته باشد و پست ترین انسانها کسی است که به مردم اهانت کند.

۸- برخورد با روی خوش

قال علی علیه السلام: اذالقیتم اخوانکم فتصافحوا و اظهروا لهم البشاشه و البشر. خصال

/ ۶۳۳ وقتی دوستانتان را ملاقات می‌کنید با آنان دست بدهید و اظهار شادمانی کنید.

۹- پذیرفتن عذر

قال السجاد علیه السلام: ان شتمک رجل عن یمینک ثم تحوّل الی یسارک و اعتذر الیک فاقبل

عذره. بحار / ۷۸ / ۱۴۱ وقت کسی از یک سو سرزنشت کند آنگاه به سمت دیگرت آمده و

عذر بخواهد، عذرش را بپذیر.