ب - عرق بادرنجبويه :
اسـتـفـاده از ايـن عـرق در مـوارد اختلالات هاضمه ، كم خونى (آنمى ضعف حافظه و حساسيت زيـاد بـكـار مـى رود. عـرق بـادرنـجـبـويـه هـم بـصـورت اسـتـعـمـال خـارجـى (كـمـپـرس و لوسـيـون ) هـم بـصـورت استعمال داخلى (خوراكى ) كاربرد دارد .
خـوراكـى عـرق بـادرنـجـبـويه : مصرف اين عرق براى بزرگسالان و كودكان متفاوت مى باشد . براى بزرگسالان روزانه دو وعده ، هر وعده يك قاشق چايخورى عرق را با كمى آب مـعـمـولى ، شير يا عسل مخلوط كرده و ميل مى كنند و براى كودكان خوردن روزانه فقط يك قاشق مرباخورى (15 قطره ) عرق با كمى قند در يك وعده كافى است .
پ - محلول خوراكى بادرنجبويه مركب :
اسـتـفـاده از اين محلول جهت درمان سردرد و بيماريهاى عصبى كه به علت سردى و رطوبت معده باشد توصيه و تجويز مى شود.
طرز تهيه محلول خوراكى بادرنجبويه مركب
جـبـويـه خـشـك را بـا 2 مـثـقـال جـوز بـويـا يـا هـنـدى ، 2 مـثـقـال گـشـنـيـز (تـخـم يـا بـرگ آن )، 4 مـثـقـال مـيـخـك و 2 مـثـقال دارچين مخلوط كرده در يك ليتر سركه يا آب مقطر ريخته بمدت يك هفته گذاشته ، سـپـس آن را صـاف نموده و در ظرف شيشه اى كدر بريزيد و هر بار يك قاشق چايخورى آن را ميل كنيد
َََ
طرز تهيه نوع ديگر محلول خوراكى بادرنجبويه مركب
ا بـا 5 مـثـقـال پـوسـت ليـمـو تـرش و 2 مـثـقـال سـنـبل ختائى مخلوط كرده بمدت 12 روز در محل سايه اى در آب مقطر يا سركه بخيسانيد بـعـد از صـاف نـمـودن آنـهـا 10 مـثـقـال گـشـنـيـز، 2 مـثـقـال جـوز بـويا و 3 مثقال ميخك را به آن اضافه كرده ، بعد از دو شبانه روز گذاشتن مـجـددا صـاف كـرده و مـايـع را در ظـرف كـدر نگهدارى نموده و هر بار كمى از آنرا بكار ببريد.
ت - شربت ساده و مركب بادرنجبويه :
خوردن روزانه يك ليوان از محلول دو قاشق مرباخورى شربت ساده بادرنجبويه در 100 گـرم آب ، عـلاوه بـر رفع بى خوابى به عنوان دارويى مقوى قلب و اعصاب مصرف آن به كليه افراد در همه سنين توصيه مى شود .
طرز تهيه شربت ساده بادرنجبويه
رم بادرنجبويه خشك را نيم كوب كرده و بمدت 12 ساعت در 600 گرم آب دم كرده ، سپس آن را پـالانـده و آب صـاف شـده آنـرا بـا مـحلول آب و شكر ( 600 گرم آب و 400 گرم شكر )، كه قبلا تهيه نموده ايد مخلوط كرده ، بقدرى حرارت دهيد تا شربت نيمه غليظى بدست آيد، شربت را صاف كرده و در بطرى بريزيد .
طرز تهيه نوع ديگر شربت ساده بادرنجبويه
نـيـم ليـتـر عـصاره گياه بادرنجبويه را گرفته و با يك كيلو شكر مخلوط كرده هر بار كـمـى از آن را در يـك ليـوان آب حـل كـرده و مـيـل كـنـيـد . همچنين جهت اثر بخشى بيشتر مى توانيد از شربت مركب بادرنجبويه بهره بگيريد.
طرز تهيه شربت مركب بادرنجبويه
نـجـبـويـه را بـا 15 گـرم تـخـم كـاسـنـى ، 15 گـرم تخم فرنجمشك ، 15 گرم برگ گـاوزبـان ، 15 گـرم ريـشه شيرين بيان ، 15 گرم ريشه بنفشه طبى ، 40 گرم پر سـيـاوشـان ، 40 گـرم بسفايج و 40 گرم گياه افتمون مخلوط كرده ، همگى را در مقدارى گـلاب ، عـرق بـيـدمـشـك و آب بخيسانيد، سپس 800 گرم شكر را نيز اضافه نموده به قـدرى حـرارت دهـيـد تـا بـقـوام آيـد . از ايـن شـربـت هـر وعـده 35 گـرم ميل شود.
4 - درمان گزيدگى حشرات با بادرنجبويه
استفاده از كمپرس جوشانده برگهاى بادرنجبويه تاءثير زيادى در درمان گزيدگى و رفع سوزش و درد ناشى از گزش حشرات بويژه زنبور دارد .
يـه : يـك مـشـت بـرگ بـادرنـجـبـويـه تـر و تـازه را بـكـوبـيـد و له كـنيد سپس آنرا به مـحـل گـزيـدگـى گـذاشـتـه و بـا پـارچـه نـخـى بـبـنـديـد (بـمـدت حـداقـل دو سـاعـت )، يـا مـى تـوانـيـد 25 گرم برگ خشك بادرنجبويه را در نيم ليتر آب بـقـدرى حـرارت دهـيـد تـا پـخـتـه شـود سـپـس آن را صـاف نـمـوده و تـفـاله آنـرا بـر محل گزيدگى ضماد كنيد.
َََ
5 - درمان دل پيچش شكم و معده با بادرنجبويه
اسانس بادرنجبويه كه در بازار تجارى با عنوان اسانس مليس يا مليسا شناخته مى شود داروى مـفـيدى جهت درمان سنكوب و دل پيچش معده مى باشد . براى اينكار 10 تا 20 قطره آنرا روى يك حبه قند بريزيد و ميل كنيد.
6 - كم كردن فشار خون با بادرنجبويه
خـوردن روزانـه يـك اسـتـكـان از عـرق بـادرنـجـبـويـه يـا مـحـلول يـك تـا دو گـرم اسـانس آن در يك ليوان آب براى افرادى كه از فشار خون بالا رنج مى برند مفيد و مؤ ثر است .